Mga senador, kinuwestiyon ang panukalang P233.85-B budget ng NIA para sa 2027

Kinuwestiyon ng mga senador nitong Huwebes ang panukalang P233.85 bilyong budget ng National Irrigation Administration (NIA) para sa 2027, na halos apat na beses na mas malaki sa P64.37 bilyong pondong inilaan sa ahensya ngayong taon. 

Ipinaliwanag ng NIA ang malaking dagdag sa panukalang budget sa pagdinig ng Senado, at sinabing nakabatay ito sa inaasahang pangangailangan ng sektor ng agrikultura at sa paghahanda para sa posibleng matinding El Niño.

Ayon kay NIA Administrator Eduardo “Eddie” Guillen, tungkulin ng ahensya na tukuyin ang aktuwal na pangangailangan ng mga magsasaka sa irigasyon at iharap ito sa mga mambabatas para mapondohan.

 “Trabaho po kasi natin na ipakita kung anong totoong kailangan ng ating magsasaka. Kayo po nagsabi kanina na mahalaga ang irigasyon. In fact, pwede kang magtanim kahit walang lupa pero hindi ka puwedeng magtanim nang walang tubig (Our job is to show what our farmers actually need. You said earlier that irrigation is important. In fact, you can plant even without land, but you cannot plant without water),” saad ni Guillen.

Kinilala ni Senator Francis “Kiko” Pangilinan ang pangangailangang palakasin ang irrigation infrastructure ng bansa, lalo na dahil inaasahan ang matagal na tagtuyot sa huling bahagi ng 2026 dahil sa El Niño.

Gayunman, kinuwestiyon niya ang laki ng panukalang budget ng NIA, lalo na kung isasaalang-alang ang kasalukuyang pangangasiwa ng ahensya sa paggastos ng pondo.

Nagpahayag din ng pangamba si Senator Imee Marcos sa malaking pagtaas ng budget. Binanggit niya na halos P17 bilyon mula sa 2026 budget ng NIA na awtorisadong gamitin sa mga susunod na taon ay hindi pa nagagamit.

 “Nagtataka lang ako, nalilito rin ako sa napakalaking dagdag na hinihingi ninyo, bagama’t siyempre gusto nating matugunan ang lahat ng iyan dahil talagang kailangan ito dahil sa paparating na ‘Godzilla’ El Niño. Pero considering na hindi niyo naman nagastos yung 2026 budget. Mayroong halos P17 billion na continuing appropriations, hindi niyo nagastos (I'm also perplexed by this huge increase requested, although of course we want to accommodate all of that because it is really needed with the impending ‘Godzilla’ El Niño. But considering that you did not spend the 2026 budget. There is nearly P17 billion in continuing appropriations, which you did not spend),” sabi ni Sen. Marcos.

Ipinaliwanag ni Guillen na kabilang sa panukalang budget ang mga kahilingan mula sa Regional Development Councils (RDCs) na dumaan na sa pagsusuri ng NIA bago mabuo ang halagang isinumite sa Kongreso.

“Isa sa isinama natin diyan ay ang mga kahilingan mula sa RDC. Kaya sinuri natin ang mga kahilingan ng RDC, tinanggal natin ang mga hindi kinakailangan, at nakabuo tayo ng [P233 bilyon]. Kaya ang trabaho natin ay ipakita ang pangangailangan at ang kahilingan. Siyempre, kaya naman po natin kung ano ang magiging budget ay iyon ang ipatutupad natin. Ang kailangan lang namin ay maipakita ang totoong sitwasyon (One of the things we reflected there was the RDC request. So we screened the RDC requests, we removed some of them, and we came up with the [P233 billion]. So our job is to show the needs and the requests. Of course, we can work with whatever budget is available and implement based on that. It's just that we need to show the actual situation),” giit ni Guillen.

Dagdag ni Guillen, ipatutupad ng NIA ang mga programa nito batay sa anumang halagang tuluyang aaprubahan ng Kongreso.

Kasama rin sa panukalang malaking dagdag-pondo ang P1.7 bilyong Quick Response Fund (QRF), na mas mataas kumpara sa P300 milyong inilaan sa ahensya para sa parehong layunin noong 2026.

Ayon kay Guillen, makatutulong ang mas malaking QRF upang mabilis na makatugon ang NIA sa mga posibleng epekto ng Super El Niño.

Nagbabala naman ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) tungkol sa posibleng paglala ng El Niño sa huling bahagi ng 2026. Maaari itong magdulot ng mas mababa sa normal na pag-ulan, matagal na tagtuyot at drought na maaaring makaapekto sa produksyon ng agrikultura at mga pinagkukunan ng tubig.