Trade talks sa Pilipinas at ASEAN 90% nang kumpleto ayon sa Canada, kasunduan target sa Nobyembre

Sinabi ng trade minister ng Canada nitong Martes na higit 90% nang kumpleto ang negosasyon para sa magkahiwalay na free trade agreement ng Canada sa Pilipinas at ASEAN, habang isinusulong ng Ottawa na matapos ang dalawang kasunduan bago ang pagbisita ni Prime Minister Mark Carney sa Maynila sa Nobyembre.

“May sigla mula sa magkabilang panig para makumpleto ang kasunduan, at iyon ang pinakamahalagang bahagi (There's energy from both sides to get a deal done, and that's the most important part),” sinabi ni Trade Minister Maninder Sidhu sa Reuters sa isang panayam sa sidelines ng pulong ng mga economic minister ng Southeast Asia sa Maynila.

Bahagi ang pagsusulong ng kalakalan sa mas malawak na estratehiya ng Canada na palawakin ang ugnayang pang-ekonomiya at palakasin ang mga supply chain habang tumitindi ang pandaigdigang kawalang-katiyakan.

“Palaging diversification ang Plan A, anuman ang mangyari sa aming mga partner (Plan A was always diversification, regardless of what happens with our partners),” sinabi ni Sidhu, at idinagdag na ang pagsisikap ng Canada na palalimin ang ugnayan sa Southeast Asia ay “hindi tungkol sa isang partikular na bansa (not about one particular country)” at hindi pangunahing dulot ng mga pagbabago sa polisiya sa kalakalan ng Estados Unidos.

Sinabi ni Sidhu na enerhiya ang pinakamalaking maiaalok ng Canada sa Southeast Asia, kasabay ng pagtukoy niya sa lumalawak na kapasidad ng bansa sa pag-export ng liquefied natural gas o LNG habang naghahanap ang mga ekonomiya sa rehiyon ng iba pang mapagkukunan ng fuel at paraan upang maprotektahan ang kanilang suplay laban sa mga geopolitical disruption.

Ayon sa ministro, mahigit limang LNG project ang isinasagawa o nasa iba't ibang yugto ng development sa Pacific coast ng Canada, na lahat ay nakatuon sa pagbibigay ng suplay sa mga pamilihan sa Asya.

Maraming ekonomiya sa Southeast Asia ang umaasa sa imported fuel at nakaranas ng pagtaas ng gastos sa enerhiya at mga pangamba sa suplay dahil sa mga pagkaantala sa shipping sa Strait of Hormuz, isang mahalagang ruta para sa pandaigdigang kalakalan ng langis at gas.

“Malaki ang maitutulong ng Canada upang maging mas matatag ang presyo ng enerhiya at mapalakas ang mga supply line na iyon (Canada can play a key role to stabilise those energy prices and reinforce those supply lines),” aniya.

Sinabi ni Sidhu na naglaan na ang Canada ng pondo para suportahan ang Luzon Economic Corridor, isang mahalagang manufacturing hub sa pinakamalaking isla ng Pilipinas, at nakikita nito ang mga oportunidad sa pamumuhunan sa enerhiya, data center at kaugnay na imprastraktura.

Ayon sa ministro, tinitingnan din ng Canada ang mga oportunidad sa lumalaking data center sector ng Pilipinas habang tumataas ang demand para sa artificial intelligence at mga digital service.

Tumanggi si Sidhu na magbigay ng pagtataya kung magkano ang maaaring maging pamumuhunan mula sa isang trade agreement sa pagitan ng Canada at Pilipinas. Gayunman, sinabi niyang karaniwang hinihikayat ng mga naturang kasunduan ang mga kompanya na magpatupad ng mga bagong proyekto at partnership dahil nagpapakita ang mga ito ng suporta ng mga pamahalaan sa mas malapit na ugnayang pang-ekonomiya.