Minority senators, hindi lumahok sa botohan sa impeachment threshold, maliban kay Senator Mark Villar

Binaligtad ng Senate impeachment court nitong Miyerkules ang nauna nitong desisyon na nagtatakda ng 16 na boto para mahatulan si Vice President Sara Duterte, at ibinaba ang kinakailangang bilang ng boto sa pamamagitan ng hindi pagsama sa mga senador na pisikal o legal na hindi makalahok bilang mga hukom.

Sa ilalim ng bagong desisyon, ang itinatadhana ng Konstitusyon na “two-thirds concurrence of all members” o pagsang-ayon ng dalawang-katlo ng lahat ng miyembro ay ilalapat lamang sa mga senator-judge na legal at aktuwal na maaaring lumahok sa oras ng pinal na botohan.

Labintatlong senator-judge ang bumoto pabor sa pagbaba ng kinakailangang bilang ng boto: Vicente Sotto III, Juan Miguel Zubiri, Sherwin Gatchalian, Bam Aquino, JV Ejercito, Risa Hontiveros, Lito Lapid, Panfilo Lacson, Francis Pangilinan, Mark Villar, Raffy Tulfo, Erwin Tulfo, at Joel Villanueva.

Si Presiding Officer Francis “Chiz” Escudero lamang ang bumoto laban sa mosyon.

Nagbunsod ang desisyon ng pag-walkout ng karamihan sa mga senador mula sa minority bloc. Nag-abstain sa botohan sina Senate Minority Leader Alan Peter Cayetano, Senator Pia Cayetano, Senator Christopher “Bong” Go, Senator Imee Marcos, Senator Camille Villar, at Senator Robin Padilla.

Si Mark Villar lamang sa mga senador ng minority ang lumahok sa botohan at bumoto pabor sa pagbaba ng kinakailangang bilang ng boto.

Kasunod ito ng 13-6 na botohan ng impeachment court laban sa mosyon ni Alan Cayetano na ipagpaliban ang pagdedesisyon sa bilang ng kinakailangang boto hanggang sa makapagbigay ng pahayag ang Supreme Court.

Kalaunan, nakita sina Go at Marcos sa session hall ng Senado na wala nang suot na pulang impeachment robe, habang sinabi ni Cayetano sa mga reporter sa recess na nakadepende sa “kung ano ang pag-uusapan” ang kanyang pagbabalik sa impeachment proceedings.

Nag-ugat ang debate sa kinakailangang bilang ng boto para sa conviction sa pagkawala ng apat na senador:

Si Senator Jinggoy Estrada at Senator Rodante Marcoleta, na kasalukuyang nakakulong kaugnay ng magkahiwalay na mga kaso ng plunder at campaign donation;

Si Senator Ronald “Bato” dela Rosa, na nananatiling at large matapos magpalabas ng arrest warrant ang International Criminal Court; at

Si Senator Loren Legarda, na kasalukuyang naka-extended medical leave sa ibang bansa dahil sa kondisyon sa baga.

Sa pagbubukas ng paglilitis noong Hulyo 6, unang itinakda ni Escudero sa 16 na boto ang kinakailangan para sa conviction, batay sa kabuuang 24 na miyembro ng Senado. Sa desisyon nitong Miyerkules, epektibong ibinaba ang bilang ng kinakailangang boto dahil hindi isinama sa batayang bilang ang apat na senador na hindi makadalo.