Mga senador, kinuwestiyon ang dalawang empleyado ng CaLe88 sa kabila ng P150M na benta

Kinuwestiyon nina Senador Joel Villanueva at Francis Pangilinan ang bilang ng mga manggagawa at gastos sa paggawa ng CaLe88 Foods Corp. matapos maglahad ang isang saksi mula sa Bureau of Internal Revenue (BIR) ng mga tala na nagpapakitang lumampas sa P150 milyon ang benta ng gumagawa ng banana chips noong 2024.

Itinuro ni Villanueva ang isang dokumento ng kompanya na tila nagpapakitang dalawa lamang ang empleyado nito, habang kinuwestiyon naman ni Pangilinan kung tugma ang idineklarang sahod ng kompanya sa iniulat nitong mga aktibidad sa paggawa.

“Nakaaalarma ito, Kagalang-galang. Mayroon tayong kompanyang may P150 milyong benta at P6.13 milyong pagkalugi. Dalawa ang empleyado (This is alarming, Your Honor. You’re looking at a company with P150 million sales, P6.13 million ang losses. Dalawa yung empleyado),” sinabi ni Villanueva sa impeachment court ng Senado noong Oktubre 9.

Inilahad ni BIR Chief of Staff Attorney Anne Loraine Garcia-Marquez ang mga rekord sa pananalapi ng CaLe88 sa taong 2024. Ayon sa mga ito, umabot sa P150,595,605 ang mga benta ng kompanyang hindi saklaw ng buwis, habang may karagdagang P169,564 na benta na saklaw ng regular na buwis sa kita. Kinumpirma rin niyang nalugi ang kompanya ng humigit-kumulang P6.13 milyon sa taong iyon.

Humingi si Villanueva ng paliwanag sa pagkalugi at nagtanong kung sino ang tumustos sa operasyon ng kompanya sa kabila ng negatibong kita nito.

Binanggit ni Garcia-Marquez ang humigit-kumulang P11.43 milyong iniulat na gastusin, kabilang ang sahod, bayarin sa mga serbisyo, gastos sa sasakyan, kargamento at mga serbisyong pagkonsulta. Naalala rin niya ang isang tala na nagsasaad na sasagutin ng pamunuan ang mga gastusin habang nalulugi ang kompanya, bagaman hindi niya mahanap ang dokumento sa mismong pagdinig.

Sinuri rin ng senador ang mga ulat sa pananalapi ng kompanya sa taong 2023, na nagpapakita ng humigit-kumulang P23 milyong kabuuang benta, P3.33 milyong direktang gastos sa paggawa at hiwalay na P205,000 para sa mga sahod. Tinanong niya kung ilang empleyado o kontratista ang saklaw ng mga gastusing ito.

Sinabi ni Garcia-Marquez na kabuuang halaga lamang ang nakasaad sa mga ulat sa pananalapi at hindi tinukoy ang bilang ng mga manggagawa. Dagdag niya, wala sa kanya ang listahan ng mga empleyado ng kompanya.

“Kung kaunti lang ang mga empleyado, paano napangasiwaan ang ganito kalaking operasyon?” tanong ni Villanueva.

Tila nakabatay ang pagbanggit ng senador sa dalawang empleyado sa pangkalahatang impormasyon ng CaLe88 para sa 2025. Gayunman, hindi kinumpirma ng saksi mula sa BIR na dalawa lamang ang empleyado ng kompanya noong taong nagtala ito ng mahigit ₱150 milyong benta.

Nilinaw rin ni Garcia-Marquez na wala siyang personal na kaalaman tungkol sa aktuwal na operasyon ng kompanya. Sinabi niyang tila “parang imposible” para sa isang gumagawa ng banana chips na magpatakbo ng negosyo sa dalawang empleyado lamang, maliban kung makinarya ang gumagawa ng malaking bahagi ng trabaho.

Kasunod nito, tinanong ni Villanueva ang iniulat na gastos ng CaLe88 sa sahod sa taong 2024. Binasa ni Garcia-Marquez ang halagang ₱1,227,042 batay sa sinuring ulat sa pananalapi ng kompanya.

Gayunman, hindi nito naipakita ang kabuuang gastos ng kompanya sa paggawa dahil nauna nang binanggit ng senador ang magkahiwalay na tala para sa direktang gastos sa paggawa at sahod sa mga ulat nito para sa 2023.

Muling binalikan ni Pangilinan ang halagang ₱1.227 milyon at kinumpirmang tumutukoy ito sa mga gastusin sa loob ng isang buong taon. Kinuwestiyon niya kung tugma ang halagang ito sa iniulat na mga aktibidad ng kompanya.

“Ngunit hindi ba ito nagbubunsod ng mga tanong tungkol sa idineklarang halaga at sa dokumentong isinumite sa inyo? (But does that raise a question for the declaration and the document that was submitted to you?)” tanong ni Pangilinan.

“Opo, at susuriin ito sa audit (Yes, and it will be checked in audit),” sagot ni Garcia-Marquez.

Kinuwestiyon din ni Villanueva kung mapatutunayan ng mga sales invoice, tala ng pagpapadala ng mga produkto at gastos sa paghahatid ng CaLe88 ang mga produktong iniulat nitong ipinadala sa pamamagitan ng mga transaksyon sa ibang bansa.

Sinabi ni Garcia-Marquez na nasa kanya ang mga sinuring ulat sa pananalapi at taunang income tax return ng kompanya, ngunit wala sa kanya ang mga invoice at iba pang dokumentong sumusuporta sa mga ito. Ayon sa kanya, susuriin ng mga revenue officer ng BIR ang mga tala bilang bahagi ng audit sa kompanya.

Sinabi ni Villanueva na nais niyang matukoy kung may katumbas na mga manggagawa, supplier at tala ng produksyon ang iniulat na benta at mga transaksyon ng CaLe88 sa ibang bansa.

“Hindi ko sinasabing ipinapalagay kong gawa-gawa lamang ang operasyong ito (I’m not saying I’m presuming this is a fictitious operation),” aniya. “Nakaaalarma lamang (Just alarming).”