Korte Suprema, ibinasura ang 3 petisyon kontra sa pagbaba ng vote threshold sa impeachment

Ibinasura ng Supreme Court of the Philippines (SC) ang tatlong magkahiwalay na petisyon na kumukuwestiyon sa kontrobersiyal na desisyon ng Senate Impeachment Court na ibaba ang bilang ng boto na kailangan para mahatulan ng impeachment si Vice President Sara Duterte.

Sa press briefer na inilabas noong Miyerkules, Setyembre 30, 2026, matapos ang buong En Banc session nito, kinumpirma ng Korte Suprema ang pagbasura sa mga petisyong inihain nina:

•  dating Executive Secretary Victor D. Rodriguez (G.R. No. E-08529);

•  Atty. Berteni Cataluña Causing (G.R. No. E-00729); at

•  Atty. Ernesto B. Francisco, Jr. (G.R. No. E-08543).

Binanggit ng SC ang mga usaping pamamaraan, kabilang ang kawalan ng legal na standing at pagiging premature ng mga petisyon, bilang dahilan ng pagbasura sa mga ito.

Mga legal na argumento na ibinasura ng SC

Iginigiit sa mga ibinasurang petisyon na hindi wastong binago ng Senado ang mga itinatakda ng Konstitusyon.

Binigyang-diin ni Rodriguez na epektibong inamyendahan ng Senado ang Konstitusyon nang hindi dumaan sa kinakailangang proseso para rito, kaya humingi siya ng temporary restraining order (TRO).

Ayon sa press briefer ng SC, sinabi ni Rodriguez na “inamyendahan” ng Senado ang Konstitusyon o “amended the Constitution” sa pamamagitan ng pagdaragdag ng kwalipikasyong wala naman sa mismong teksto nito. Hiniling niya sa SC na ipawalang-bisa ang ruling at ideklarang ang anumang pagbabago sa Article XI, Section 3(6) ay dapat dumaan sa proseso ng pag-amyenda o rebisyon ng Konstitusyon.

Iginiit naman ni Causing na dapat isama sa pagbibilang ng boto ang lahat ng nakaupong senador, anuman ang kanilang pagkakadetine, kondisyon sa kalusugan, o kawalan sa mga paglilitis.

Hiniling niya ang isang status quo ante order (SQAO) at direktibang mag-uutos kina Senators Jose “Jinggoy” Estrada Jr., Rodante Marcoleta, at Ronald “Bato” dela Rosa na lumahok sa mga paglilitis.

Samantala, ipinunto rin ni Francisco Jr. na dahil binubuo ng 24 na senador ang Senado ayon sa Konstitusyon, dapat manatili sa 16 na boto ang minimum na kailangan para sa conviction sa lahat ng pagkakataon.

Desisyon ng Senado sa bilang ng boto para sa conviction

Nagsimula ang legal na laban sa kamakailang desisyon ng Senado, na nagsisilbing Impeachment Court, na nagsabing ang constitutional requirement na two-thirds majority sa ilalim ng Article XI, Section 3(6) ay mahigpit na ipatutupad lamang batay sa mga senador na legal at aktuwal na makalalahok sa paglilitis sa oras ng botohan.

Kung lahat ng 24 na halal na senador ay naroroon, 16 na boto ang kailangan para sa conviction.

Gayunman, gaya ng iniulat ng Reuters noong Setyembre 23, 2026, ibinaba ng Philippine Senate, na nagsisilbing impeachment court, ang bilang ng boto na kailangan para ma-convict si Duterte, kaya nabawasan ang threshold na kailangang maabot ng mga prosecutor para makakuha ng guilty verdict.

Nagpasya ang korte na ang mga senator-judge lamang na maaaring lumahok sa paglilitis ang dapat isama sa pagbibilang para matukoy ang threshold para sa conviction. Apat sa 24 na senator-judge ang hindi nakalalahok sa mga paglilitis at hindi maaaring bumoto.

Ayon sa Konstitusyon, kailangan ang two-thirds vote para ma-convict ang isang opisyal na ini-impeach. Dahil dito, 14 na boto na lamang sa halip na 16 ang kailangan ng mga prosecutor para makamit ang conviction. Maaari itong magkaroon ng mas malawak na implikasyon kung mas marami pang senator-judge ang hindi makilahok sa mga paglilitis.

Labintatlong mambabatas ang bumoto pabor sa ruling, habang anim—na karamihan ay itinuturing na mga kaalyado ni Duterte—ang hindi lumahok sa proceedings. Isang senador naman ang bumoto laban sa pagpapababa ng vote threshold.

Apat na senador ang hindi nakalahok sa impeachment trial ni Duterte dahil sa mga legal na usaping kinakaharap ng ilan sa kanila, kabilang ang isang iskandalo sa multi-bilyong pisong programa sa public works at ang imbestigasyon ng International Criminal Court sa madugong “war on drugs” na pinangunahan ng ama ni Duterte na si dating Pangulong Rodrigo Duterte.

Impeachment, may malaking implikasyon sa 2028 presidential race

Malaki ang naging epekto ng procedural victory ng prosekusyon sa takbo ng high-profile trial, na itinuturing na kasukdulan ng matinding hidwaan sa pulitika sa pagitan ng Vice President at ni President Ferdinand Marcos Jr.

Pareho nilang nakamit ang landslide victory noong 2022 sa ilalim ng alyansang “UniTeam,” ngunit mula noon ay nagkawatak ang kanilang partnership dahil sa matitinding hindi pagkakaunawaan sa alokasyon ng pondo, direksiyon ng mga polisiya, at balanse ng kapangyarihan sa Kongreso.

Si Duterte, na malawak na itinuturing na frontrunner sa 2028 presidential race, ay nahaharap sa mga alegasyon ng maling paggamit ng pondo ng bayan, pag-iipon ng hindi maipaliwanag na yaman, at pagbabanta sa buhay nina President Marcos, First Lady Liza Araneta-Marcos, at dating Speaker Martin Romualdez.

Paulit-ulit niyang itinanggi ang anumang maling ginawa, habang nahaharap din siya sa hiwalay na kasong kriminal kaugnay ng grave threats, kung saan nakalaya siya sa bisa ng piyansa.

Ang conviction ng Senate Impeachment Court ay awtomatikong magreresulta sa diskwalipikasyon sa paghawak ng pampublikong posisyon, na epektibong mag-aalis sa kanya sa 2028 presidential race.