Turkey, nais gawing elektripikado ang 35% ng pandaigdigang ekonomiya pagsapit ng 2035 sa ilalim ng COP31

ANTALYA, Turkey — Hihimukin ng Turkey sa Martes ang mga bansa na gawing sentro ng pinal na kasunduan sa COP31 ang layuning palawakin ang bahagi ng kuryente sa pandaigdigang pagkonsumo ng enerhiya, sa kabila ng mga batikos na maaaring hindi gaanong makatulong ang planong ito sa pagbabawas ng greenhouse gas emissions.

Bago pa man magsimula noong Lunes ang dalawang linggong kumperensya ng United Nations (UN) sa lungsod ng Antalya sa baybayin ng Mediterranean sa Turkey, inanunsyo na ng bansa na nais nitong lumagda ang mga pamahalaan sa isang pangako na gawing elektripikado ang 35 porsiyento ng pandaigdigang ekonomiya pagsapit ng 2035, mula sa kasalukuyang humigit-kumulang isang ikalima.

Nagsisikap na ngayon ang Turkey na makakuha ng mas malawak na suporta upang maisama ang layuning ito sa magiging resulta ng mga pag-uusap, ayon sa isang taong may kaalaman sa usapin.

Hindi tumugon sa kahilingan para sa komento ang tagapagsalita ni Murat Kurum, pangulo ng COP31 na kumakatawan sa Turkey.

Layunin ng target na makatulong sa pagbabawas ng mga emisyon na nagpapainit sa mundo sa pamamagitan ng pagpapabilis ng paglipat ng buong mundo mula sa mga sasakyang pinatatakbo ng fossil fuel, mga pugon, boiler, kalan at iba pang kagamitang naglalabas ng greenhouse gas.

Gayunman, binatikos ng mga tagapagtaguyod ng klima at ilang residente ng mga nayon sa Turkey na nakatira malapit sa isa sa mga minahan ng karbon ng bansa ang naturang pangako dahil hindi nito inaatas na manggaling sa mga pinagkukunan ng enerhiyang mababa ang carbon emissions ang karagdagang suplay ng kuryente.

"Kung hindi malinis ang pinagkukunan ng kuryente, hindi inaalis ng elektripikasyon ang mga emisyon. Inililipat lamang nito ang mga ito mula sa tambutso ng sasakyan patungo sa tsimenea ng planta ng kuryente (If the grid is not clean, electrification does not remove emissions: it moves them from the exhaust pipe to the power plant smokestack)," pahayag ni Alexis Normand, punong ehekutibo ng Greenly, isang kumpanyang nakabase sa Paris na nagsusuri at nagtatala ng carbon emissions.

TURKEY AT AUSTRALIA, UMAASA SA KARBON

Itinutuon ng naturang usapin ang pansin sa mga sistema ng enerhiya ng dalawang bansang nangangasiwa sa COP31. Kapwa umaasa sa fossil fuel para sa produksiyon ng kuryente ang Turkey, na punong-abala sa summit, at Australia, na nangunguna sa mga negosasyon.

Batay sa datos ng pamahalaan, nagmula sa karbon ang humigit-kumulang isang katlo ng kuryenteng nalikha sa Turkey noong nakaraang taon, habang mahigit 40 porsiyento naman ng kuryente ng Australia ay nagmula rito.

Hindi nagbigay ng komento ang pangkat ng Australia para sa COP31, na pinamumunuan ni Climate Change and Energy Minister Chris Bowen, sa kabila ng kahilingan ng Reuters.

Kabilang sa mga bansang pangkalahatang nananawagan para sa mas malinaw na plano sa pagtalikod sa paggamit ng fossil fuel ang mga bansang pulo sa South Pacific na lubhang nanganganib sa pagtaas ng lebel ng dagat.

Sinabi naman ng Portugal noong Lunes na isusulong nito ang pag-uugnay ng layunin sa elektripikasyon sa paggamit ng mga panggatong na mababa ang carbon emissions. Kabilang ang Portugal sa mga bansang Europeo na may pinakamataas na bahagi ng enerhiyang nagmumula sa renewable sources.

"Ang aming panukala ay hindi lamang basta elektripikasyon kundi malinis na elektripikasyon. Nangangahulugan ito ng paggamit ng kuryenteng nagmumula sa renewable sources sa halip na fossil fuel (Our proposal is not simply electrification, but clean electrification. That means electricity from renewable sources rather than fossil fuels)," pahayag ni Portugal Environment Minister Maria da Graca Carvalho sa mga mamamahayag sa Lisbon.

Sa pagsisimula ng COP31 noong Lunes, hinimok ng mga pinuno ng kumperensya ang halos 200 bansang lumahok sa mga pag-uusap na pabilisin ang mga hakbang upang mapigilan ang pag-init ng mundo, kasabay ng pagtukoy sa patuloy na pagtaas ng temperatura at paglala ng mga kalamidad na dulot ng pagbabago ng klima.

Ayon sa ulat ng United Nations Environment Programme na inilathala noong Oktubre, nakatakda nang lumampas ang pag-init ng mundo sa 1.5 degrees Celsius (2.7 degrees Fahrenheit) kumpara sa antas bago ang industriyalisasyon. Itinakda ang naturang limitasyon sa 2015 Paris climate conference.

Nanawagan din ang ulat ng malakihang pagbabawas sa mga emisyon upang muling mapababa ang temperatura ng mundo.

"Bagama't umaasa kaming magkakaroon ng ilang uri ng desisyon hinggil sa berde o malinis na elektripikasyon, kung hindi magtatapos ang COP na ito sa isang malinaw na senyales ng pagpapatuloy ng roadmap o proseso para sa paglipat palayo sa paggamit ng fossil fuel, hindi nito maaabot ang inaasahang resulta (Although we will hopefully get some kind of decision on green or clean electrification, if this COP does not finish with a signal of continuing the roadmap, or some process, on the transition away from fossil fuels, it will fall short)," pahayag ni Jennifer Morgan, dating climate envoy ng Germany at senior fellow sa Fletcher School of Law and Diplomacy ng Tufts University.

— Simon Jessop, Tuvan Gumrukcu, Ezgi Erkoyun at William James sa Antalya, at Sergio Goncalves sa Lisbon; Isinulat ni Richard Valdmanis; Inedit nina Barbara Lewis/Reuters