US death row inmate na si Christa Pike, ‘galit at nalilito’ matapos mabigo ang tangkang pagbitay sa kaniya

Nagising sa isang ospital nitong linggo ang death row inmate na si Christa Pike na “galit at nalilito,” at haharap sa mahabang panahon ng pagpapagaling matapos siyang makaligtas sa nabigong pagtatangkang execution sa Tennessee, ayon sa kanyang mga abogado nitong Miyerkules.

Si Pike, 50, na hinatulan ng kamatayan dahil sa pagpatay noong 1995, ay dinala isang linggo na ang nakalipas mula sa execution chamber patungo sa isang ospital sa Nashville. Wala siyang malay, kritikal ang kondisyon at nagtamo ng matinding pinsala sa mga braso matapos mabigong patayin siya ng dalawang iniksyon ng mapanganib na barbiturate na pentobarbital sa Riverbend Maximum Security Institution.

Noong Lunes, naniniwala pa ang kanyang mga abogado na brain dead na si Pike at aalisin na ang life support kinabukasan. Ito ang ikalawang nabigong execution sa Tennessee ngayong taon, na muling nagdulot ng pagsusuri sa paggamit ng death penalty sa United States.

“Ngunit noong Martes, sa pagkagulat ng lahat, kabilang ako, ang kanyang team at ang medical team, nagising si Christa at nagsimulang magsalita (But on Tuesday, to the shock of everyone, including me, including her team, and including the medical team, Christa woke up and began talking),” sinabi ni Randall Spivey, isa sa kanyang mga abogado, sa mga reporter matapos ang pagdinig sa korte nitong Miyerkules.

Sa pagdinig, iniutos ng isang hukom sa mga opisyal ng Tennessee na itago at pangalagaan ang mga syringe at iba pang ebidensiya mula sa nabigong execution.

“Galit at nalilito siya sa lahat ng nangyayari ngayon (She is angry and confused about everything right now),” sabi ni Spivey. “Alam na alam niya na sinubukan siyang patayin ng estado (She is very aware that the state tried to execute her).”

Sinuspinde ni Tennessee Governor Bill Lee ang lahat ng execution hanggang sa katapusan ng taon habang iniimbestigahan ang mga nabigong execution kina Pike at Tony Carruthers noong Mayo, nang hindi nakapaglagay ng intravenous lines ang mga opisyal ng bilangguan.

Nananatiling malubha ang kondisyon ni Pike at nakaposas sa kanyang hospital bed habang haharap sa mahabang proseso ng paggaling, ayon sa kanyang mga abogado. Hindi siya makalunok o makakain, may pneumonia, at hindi maigalaw ang kanyang mga kamay o braso na “matinding namamaga.” Hindi rin malinaw kung maibabalik pa niya ang nawalang kakayahang gumalaw, ayon sa kanyang mga abogado.

Bagama't nakararanas pa rin siya ng “cognitive confusion,” nakikipag-usap na siya sa mga taong nasa paligid niya, sabi ng kanyang mga abogado.

“Nais niyang malaman kung ano ang nangyari, at nagtanong siya tungkol sa ilang tao (She has wanted to know what's happened, and she's asked about several people),” sabi ni Spivey. “Nagtanong siya tungkol sa pamilya ng biktima (She's asked about the victim's family).”

Hinatulan ng kamatayan si Pike dahil sa kanyang papel, noong teenager pa siya, sa pagpapahirap at pagpatay noong 1995 sa kanyang 19-anyos na schoolmate na si Colleen Slemmer.

Ayon sa kanyang mga abogado, siya ang unang taong kilalang nakaligtas sa isang “completed execution attempt” sa United States. Iginiit nilang paglabag ito sa probisyon ng Konstitusyon ng US laban sa malupit at hindi pangkaraniwang pagpaparusa.

ISANG NATATANGING KASO

Hindi inaasahang ipinagpapatuloy ng mga abogado ni Pike ang kanilang legal na laban laban sa mga opisyal ng estado habang sinisikap nilang mabunyag ang mga impormasyong karaniwang inililihim tungkol sa mga proseso ng execution sa Tennessee at iba pang estado.

Nitong Miyerkules, pumayag si Davidson County Chancery Court Judge I'Ashea Myles na utusan ang mga opisyal ng Tennessee na pangalagaan ang lahat ng ebidensiya mula sa nabigong execution. Kabilang dito ang mga syringe, packaging ng gamot at lot numbers, catheter, intravenous lines at gurney restraints.

Gumamit ng hindi bababa sa pitong karayom ang all-female execution team na hiniling ni Pike sa mahigit dalawang oras na proseso. Isa sa mga karayom ay nabaluktot nang 90 degrees nang alisin ito, ayon sa kanyang mga abogado.

Kumampi sa malaking bahagi sa mga abogado ni Pike si Myles sa pagtatapos ng pagdinig nitong Miyerkules. Inilarawan niya bilang hindi pangkaraniwan ang kaso na nagsimula noong Enero bilang pagtatangkang pigilan ang nakatakdang execution, dahil walang umasa na makaliligtas si Pike.

“Ang kasong ito ay natatangi, sa madaling salita (This case is unique, to say the least),” sabi ni Myles.

Iniutos din niya sa estado na pangalagaan ang mga internal communication tungkol sa pagtatangkang execution, kabilang ang mga incident report, salaysay ng mga saksi at encrypted message.

Hindi pa siya nagdedesisyon sa kahilingan ng mga abogado ni Pike na payagan silang kumuha ng anumang natitirang bakas ng mga gamot na ginamit sa execution upang isailalim sa chemical analysis.

Tutol ang Tennessee Department of Correction sa preservation order na tinawag nitong “duplicative and unnecessary.” Ayon sa ahensiya, obligado na itong legal na pangalagaan ang lahat ng ebidensiya at handa na rin itong ibahagi ang karamihan, kung hindi man lahat, ng hinihingi ng mga abogado ni Pike.

Matagal nang nahihirapan ang Tennessee at iba pang estado sa US na kumuha ng mga gamot para sa execution. Hindi ito makuha mula sa malalaking pharmaceutical company dahil sa trade ban sa Europe laban sa mga kumpanyang nagbebenta ng mga produkto na ginagamit sa torture o execution.

Tulad ng ibang estado, umaasa ang Tennessee sa maliliit at hindi gaanong reguladong compounding pharmacy para gumawa ng maliliit na batch ng mga gamot, kapalit ng pangakong itatago ang kanilang pagkakakilanlan.

“Ang pagdinig ngayong araw ay tungkol sa transparency, tungkol sa dahilan kung bakit hindi dapat basta tanggapin ni Christa, ng mga korte, media at publiko ang sinabi ng estado tungkol sa nangyari noong nakaraang Miyerkules (Today's hearing was about transparency, about why Christa, the courts, the media and the public should not simply take the state's word about what happened last Wednesday),” sinabi ng isa pang abogado ni Pike na si Luke Ihnen sa mga reporter matapos ang desisyon ng hukom.

Inulit niya ang panawagan na i-commute ni Governor Bill Lee ang sentensiya ni Pike sa habambuhay na pagkakakulong at huwag na siyang muling tangkaing patayin sa pamamagitan ng execution.

Tinanggihan ni Lee ang clemency appeal ni Pike dalawang araw bago ang nabigong execution. Hindi agad tumugon ang tagapagsalita ni Lee sa kahilingan para sa komento.

Humiling ang mga abogado ni Pike ng alternatibo sa lethal injection, sinabing maliit ang kanyang mga ugat at mayroon siyang mga kaugnay na kondisyong medikal na nagdulot sa kanya ng pangamba na maaaring magkaroon ng problema sa proseso.