PH gov’t nanawagan na magtipid sa tubig sa gitna ng banta ng ‘Super El Niño’

MANILA – Nang bumaba sa 150 metro ang lebel ng tubig sa Angat Dam noong Hulyo, hindi naapektuhan ang suplay ng tubig sa Metro Manila. Ngunit dahil sa inaasahang Super El Niño, nagsimulang magpatupad ng mga programa ang mga ahensya ng pamahalaan at nanawagan sa publiko na maging wais sa paggamit ng tubig.

Sa press briefing sa Palasyo nitong Martes, binigyang-diin ni Department of Environment and Natural Resources (DENR) Secretary Juan Miguel Cuna na isa sa mga dahilan ng pagkakaiba ay kung gaano karaming tubig ang ginagamit ng mga tao.

Dahil sa pangangailangang magtipid sa tubig, nanawagan si Cuna sa bawat indibidwal na gawin ang kanilang bahagi, at iginiit na mahalaga ang bawat patak ng tubig.

“Hindi puwedeng business as usual; kailangan po na bawat indibidwal, lahat ng mamamayan, gawin ang ating bahagi sa pagtitipid ng tubig. Iyong mga hindi kinakailangang paggamit po, katulad siguro ng mga car wash, paghuhugas ng ating mga driveway, at iyong mga swimming pool po—mga hindi kinakailangang paggamit iyan sa ngayon (It can't be business as usual; every individual, all citizens, need to do their part by conserving water. Unnecessary uses like car washes, washing our driveways, and swimming pools are unnecessary at this time),” aniya.

Sinabi ni Cuna na nasa pinakamababang antas na naitala ang Angat Dam, na siyang nagsusuplay ng 90 porsiyento ng tubig sa Metro Manila, bagama’t hindi pa nito naaabot ang antas na 157 metro na naitala noong krisis sa tubig noong 2019.

Nagbabala na si Department of Science and Technology Secretary Renato Solidum tungkol sa napakalakas na El Niño na maaaring maramdaman hanggang sa unang bahagi ng 2027.

Mahalaga ang naging karanasan na ito sa mga susunod na buwan dahil maaari itong magdulot ng mas kaunting pag-ulan at mas lalong tuyong kondisyon sa buong bansa.

“Nagsimula na ang epekto ng El Niño. Nag-emerge noong Agosto hanggang Oktubre, at tinatayang magpapatuloy ito mula Disyembre hanggang Pebrero, pero ang kabuuang epekto ng nagpapatuloy na El Niño ay inaasahang magpapatuloy hanggang sa unang bahagi ng 2027 (The effects of El Niño have already started, emerging from August to October, and it is expected to continue from December to February, but the overall effect of the ongoing El Niño is expected to continue until the first half of 2027),” aniya.

Ang Super El Niño ay tumutukoy sa pambihirang lakas ng El Niño, na nailalarawan ng hindi pangkaraniwang init ng temperatura sa ibabaw ng dagat sa gitna at silangang bahagi ng tropikal na Karagatang Pasipiko.

Maaari nitong baguhin ang mga pattern ng panahon sa buong mundo at sa Pilipinas, na karaniwang nauugnay sa mas mababa sa normal na pag-ulan, matagal na tagtuyot at tagtuyot na dulot ng kakulangan ng ulan.

Nasasayang na tubig

Para sa mga kabahayan, sinabi ni Cuna na hindi naman kinakailangan ang malalaking pagbabago upang makatipid sa tubig. Kabilang dito ang mga karaniwang gawain na hindi kinakailangang kumonsumo ng tubig, gaya ng pagpapatuloy ng agos ng tubig habang naliligo o nagsisipilyo, paghuhugas ng driveway, madalas na paghuhugas ng sasakyan at pagpapanatili ng mga swimming pool.

“Marami pong maaaring gawin ang ating mga mamamayan, mga simpleng bagay katulad ng habang naliligo, hindi dapat tumatakbo ang tubig, pati pagsisipilyo at pag-iipon ng tubig (There are many things our citizens can do, simple things like not letting the water run while showering, brushing their teeth, and collecting water),” aniya.

Hinimok din niya ang mga kabahayan na tingnan kung aling tubig ang maaari pang magamit muli.

“Rainwater harvesting, matagal na po natin itong pinag-uusapan (we have been discussing this for a long time),” ani Cuna, at binanggit na maraming ulan ang natatanggap ng bansa tuwing may mga bagyo na maaari sanang mapakinabangan sa halip na masayang.

Para sa mga gawaing gaya ng pagdidilig ng mga halaman, iminungkahi niyang gamitin, kung naaangkop, ang grey water o tubig na nagamit na sa ilang gawaing-bahay.

Sinabi ni Cuna na nakikipagtulungan din ang DENR sa mga lokal na pamahalaan upang palakasin ang mga hakbang sa pagtitipid ng tubig at makatulong sa pagtugon sa mga pagtagas ng tubig sa kanilang mga lugar. Ayon kay Cuna, maaaring mabawasan ang nasasayang na tubig mula sa mga tagas kung iuulat ito ng mga residente at agad na kikilos ang mga water provider.

Paghahanda para sa alternatibong suplay ng tubig bukod sa Angat

Sinabi ng pamahalaan na isang bahagi lamang ng paghahanda ang pagtitipid sa tubig.

Ayon sa Metropolitan Waterworks and Sewerage System (MWSS), patuloy na bumubuo ang Metro Manila ng karagdagang mapagkukunan ng tubig upang mabawasan ang labis na pagdepende nito sa Angat Dam.

Sinabi ni MWSS spokesperson Patrick Dizon na maaari nang patakbuhin ang limang water treatment plant na konektado sa Laguna Lake, habang inaasahang magiging handa ang anim pa ngayong taon.

Ang anim na planta—tatlo sa Cavite, isa sa Pasay, isa sa Antipolo at isa sa Laguna—ay inaasahang makapagbibigay ng karagdagang 452 milyong litro ng tubig kada araw.

Naghanda rin ang MWSS ng mga balon mula sa ilalim ng lupa (deep well) na kayang magsuplay ng tinatayang 85 milyong litro ng tubig kada araw, habang binubuo naman ang karagdagang pasilidad para sa paggamot ng wastewater.

Bukod dito, sinabi ni Dizon na isinasailalim sa pagsasaayos ang mga lumang pipeline at aqueduct upang mabawasan ang pagkawala ng tubig bago ito makarating sa mga mamimili.

Gayunman, binigyang-diin niya na hindi nangangahulugan ang mga proyektong ito na dapat maging kampante ang publiko.

Sinabi ni Dizon na patuloy na hinihikayat ng MWSS ang publiko na maging wais sa paggamit ng tubig, lalo na dahil inaasahang magpapatuloy ang epekto ng El Niño hanggang 2027.

“Marami po tayong puwedeng maitulong para makapaghanda po tayo sa El Niño (We have many ways we can help to prepare for),” aniya.

Wastong pag-iimbak

Para sa mga kabahayan na nais magtabi ng karagdagang tubig, sinabi ng mga opisyal na kailangan ding maging maingat sa pag-iimbak nito.

Pinayuhan ni Local Water Utilities Administration (LWUA) Chief Jose Salonga ang publiko na huwag basta maglagay ng tubig sa mga plastik na drum at iwan itong hindi nagagalaw nang ilang buwan.

“Gamitin ninyo iyon at pagkatapos ay muli ninyo itong punuin paminsan-minsan (Utilize them and then refill them from time to time),” ani Salonga, at binanggit na kailangang palitan at paikutin ang nakaimbak na tubig upang maiwasang magkaroon ng panibagong problema sa kalusugan.

Dapat ding panatilihing nakatakip ang mga lalagyan dahil maaaring pamugaran ng lamok ang tubig na hindi gumagalaw.

Samakatuwid, ang layunin ay hindi lamang mag-imbak ng maraming tubig, kundi masulit ang suplay na mayroon na habang bumubuo ang mga ahensya ng pamahalaan ng karagdagang mapagkukunan at naghahanda ng mga hakbang pang-emergency.

Para kay Cuna, nagbibigay ng simpleng aral ang naging sitwasyon sa Angat Dam noong Hulyo: maaaring makapagbigay ng dagdag na panahon ang pagtitipid sa tubig.

“Kaya sa lahat ng maliliit na bagay na makatulong po kayo sa pagtitipid at pag-iipon din ng tubig, gawin po natin (So, in all the small things that can help you save and also conserve water, let's do it),” aniya.

Samantala, sa ngayon, bumibili na rin ang mga tao ng mga lalagyan ng tubig gaya ng mga drum upang pag-imbakan nito.

Naging mas alerto na rin ang publiko sa paparating na tagtuyot, kaya iniisip na ng mga tao ang maliliit na paraan upang makatipid sa tubig at makatulong na mabawasan ang epekto ng nagbabantang krisis.

Binigyang-diin ni Cuna na habang papasok ang bansa sa mga buwang mas kaunti ang pag-ulan, ang maliliit na pagtitipid, gaya ng pagsasara ng isang gripo, muling paggamit ng isang lalagyan ng tubig, o pagkukumpuni ng isang tagas ay maaaring mag-ipon ng malaking halaga ng natipid na tubig kapag mahalaga ang bawat patak.