Dystopia, Inc.: Gusto mo ba ng balita na may halusinasyon o wala?

Ilang ulit nang isinulat sa nakalipas na dalawang dekada ang mga obitwaryo ng mga news agencies.

Una, sinabi sa atin na mas mabagal kami kaysa Twitter at wala nang saysay ang aming pandaigdigang network ng mga sumusweldo na mamamahayag dahil mamamahayag na raw ngayon ang bawat mamamayan.

Sino pa ang magbabayad para sa nilalamang inihanda alinsunod sa mga pamantayang etikal at dumaan sa fact-checking kung direktang dumarating sa ating mga telepono, sa real time, ang impormasyon mula mismo sa pinagmulan nito?

Naaalala nating lahat ang euphoria ng tinaguriang Twitter Revolution sa Iran noong 2009, na sinundan ng Arab Spring noong 2010–2012, na malawak ding naidokumento sa Facebook. Nakalalasing ang makitang malayang dumadaloy ang impormasyon sa social media mula sa mga mamamayang nasa mismong sentro ng mga pangyayari.

Ngunit naaalala rin natin ang malupit na pagbagsak ng pananabik na iyon.

Ano ang mangyayari kapag pinasara ng mga awtoritaryan ang internet o ikinulong ang kanilang mga mamamayan? Sino ang patuloy na magdodokumento ng mga pangyayari sa Iran, Egypt o Syria para sa buong mundo?

Lumabas na hindi pala nakatuon sa paghahanap ng katotohanan ang mga algorithm ng social media. Natuklasan sa Silicon Valley na mas malaki ang kikitain sa pagpapalaganap ng galit at matinding reaksiyon. Lumabas din na maaaring manipulahin ng mga masasamang loob ang mga algorithm upang palaganapin ang mga kasinungalingan. Hindi na rin nakapagtataka na ang mga mamamayang walang pagsasanay sa pamamahayag ay hindi sapat na nakahanda upang tulungan ang lipunan na harapin ang polusyon sa ating information ecosystem.

Pagkaraan ng isa pang dekada, narito na naman tayo. Muli tayong inihaharap sa isa pang tinaguriang “news agency killer”—ang tila utopian na kinabukasan ng artificial intelligence o AI.

Kayang suriin ng ChatGPT, Claude, Gemini o Grok sa loob lamang ng ilang segundo ang napakaraming balitang ginagawa ng media sa buong mundo at bumuo ng limang kaakit-akit na talata tungkol sa anumang nangyayari sa mundo.

Ito ang tinatawag na AI Overview—na sinasabing nagdudulot ng malaking pagbagsak sa traffic ng mga pinagkakatiwalaang news website sa buong mundo, habang bihira namang direktang nagbabayad para sa mamahaling propesyonal na pamamahayag na kinokolekta at ginagamit nito.

Kaya muli tayong tinatanong: bakit ka pa magbabayad para sa propesyonal na pamamahayag kung libre namang dumarating ang impormasyon sa real time? Bakit pa gagastos para sa mga mamamahayag na nangangalap ng impormasyon kung kaya naman itong pagsama-samahin ng ating mga bagong kaibigang chatbot?

Bahagi ng sagot ay makikita sa maliit na disclaimer ng chatbot na nagsasabing maaaring mali ang impormasyong ibinibigay ng iyong AI Overview. Gusto mo ba ng balita na may halusinasyon o wala?

Ang paghahanap sa mga katotohanan ay may halaga. Ang pagkuha sa mga katotohanan ay nangangailangan ng pera, oras, kaalaman, kasanayan at pagsisikap.

Nang isang malawakang pagguho ng glacier noong huling bahagi ng Agosto ang nagdulot ng mapaminsalang flash flood sa hangganan ng Nepal at Tibet na ikinasawi ng mahigit 1,300 katao, nagpadala ang Agence France-Presse (AFP) ng 11 mamamahayag sa mga liblib na bahagi ng Nepal at India.

Isang oras matapos kumpirmahin ng pulisya ang unang malawakang pagbaha, tatlo sa aming mga mamamahayag na nakabase sa Kathmandu ang agad na bumiyahe patungo sa lugar.

Sina Prakash Mathema, Anup Ojha at Prabin Ranabhat ay pawang Nepali. Alam nila ang wika, lugar at mga tao. Bitbit nila ang mamahaling camera at drone equipment.

Isa sa aming mga photographer ang bumiyahe nang 13 oras sakay ng motorsiklo at trak upang marating ang pangunahing lugar na nasalanta ng kalamidad. Nagamit niya ang kanyang mga contact upang makasakay sa isang helicopter na naghahatid ng tulong at makapasok pa sa mas malalim na bahagi ng lugar na nasalanta ng kalamidad. 

Ang kanyang kahanga-hangang drone images ng mga nawasak na nayon ay napanood sa iba't ibang panig ng mundo. Sa mga sakunang nagaganap sa malalayong bahagi ng mundo, madalas ay walang internet. Dahil dito, kinakailangang naroon mismo ang mga mamamahayag—kung minsan ay inilalagay ang kanilang sariling buhay sa malaking panganib—upang masaksihan at maitala ang mga pangyayari. 

Kailangan din ng mga mamamahayag na may kaalaman sa bansang kanilang pinagtatrabahuhan at maaaring umasa sa isang maaasahang network ng mga source. Habang nagtungo sa kabundukan ang bahagi ng aming team sa Nepal, nanatili naman ang iba sa Kathmandu upang salain ang mga totoong impormasyon mula sa mga sabi-sabi habang sunod-sunod na lumalabas ang mga ulat tungkol sa mga nasawi at nawawala.

Marami sa mga unang mapagkakatiwalaang ulat at larawan na inilabas ng pandaigdigang media ay nagmula sa mga news agency gaya ng AFP, Reuters at Associated Press o AP.

Ginagamit ng aming mga kliyente ang nilalaman nang walang pag-aalinlangan dahil alam nilang nakalap ito alinsunod sa mga pamantayang etikal at sa malinaw na mga alituntunin at prinsipyo ng tiwala na gumagabay sa trabaho ng aming mga mamamahayag.

Alam nilang mga propesyonal na mamamahayag ang aming ipinapadala upang mangalap ng impormasyon at naglalaan kami ng sapat na resources para sa pagsasanay at pagpapaunlad ng kanilang kaalaman at kasanayan upang matiyak na handa ang mga ipinapadala namin sa mga lugar na mapanganib.

Nagbabayad ang mga kliyente para sa produkto dahil nauunawaan nilang hindi mura ang de-kalidad na pangangalap ng balita. Nauunawaan din nilang pareho ang mga pamantayang etikal na sinusunod namin saanman nagmumula ang isang ulat. Mula Nepal hanggang New York o Gaza, pareho ang pamantayan ng kalidad na taglay ng aming nilalaman.

Samantala, walang gastos ang paggawa ng kasinungalingan. Kasabay ng mga tunay na larawan mula sa disaster zone sa Nepal ay kumalat ang napakaraming deepfake images na nagpapakita ng mga artipisyal na nabuong larawan ng mga nawasak na nayon at mga bangkay na nakahanay para ilibing.

Ang mga teknolohiyang nagbigay sa atin ng AI Overviews ay nagbigay rin sa bawat tao sa mundo ng kakayahang lumikha ng nakalilito at mapaminsalang mga pekeng larawan na bumabara sa ating news feeds at madalas ay nagba-viral sa social media.

Sa AFP, mahigit 100 mamamahayag ang eksklusibong nagtatrabaho upang ilantad at i-fact-check ang lumalaking alon ng pekeng impormasyon.

Ang pagtutol sa mga kasinungalingan at manipulasyon ay naging mahalagang bahagi ng pamamahayag—kasabay ng patuloy na paghahanap sa katotohanan. Ang pagtatanggol sa katotohanan at mga katotohanang napatunayan ay nangangailangan ng pera at matibay na pagpapahalaga sa pamamahayag. Nananatiling mahalagang bahagi ng pandaigdigang sistema ng impormasyon ang mga international news agency at ang kanilang malawak na network ng mga mamamahayag. Dapat silang pahalagahan. At dapat silang ipagtanggol.

Ang opinion piece na ito ay isinulat bilang bahagi ng World News Day, isang pandaigdigang kampanya na nagbibigay-diin sa mahalagang papel ng pamamahayag sa paghahatid ng mga katotohanan at malinaw na impormasyon sa publiko.

Ang mga muling maglalathala nito ay kailangang panatilihin ang talata sa itaas at kilalanin ang orihinal na may-akda.

Maaaring muling ilathala nang buo at isalin nang libre, basta't tapat na naipapakita ng salin ang orihinal at hindi binabago ang kahulugan o nilalaman nito. Pinahihintulutan ang maliliit na pagbabago para sa haba o house style, alinsunod sa parehong prinsipyo. Kung maaari, maglagay ng link patungo sa World News Day (worldnewsday.org).

Si Phil Chetwynd ay Global News Director ng Agence France-Presse.